GJALP presents: Dada

De Fryske Oersonate ging in juni 2026 op Oerol in première. Het is een vrije Friese vertaling van het dadaïstische klankgedicht Ursonate van Kurt Schwitters. In 2025 won Erik de Boer de eerste open call van het literaire project De Gjalp met zijn plan om Schwitters’ Ursonate naar het Fries te vertalen. Met veel archiefmateriaal uit het FFAA heeft hij vervolgens een speels-absurdische montage bij zijn voordracht ontworpen. Hiermee is De Fryske Oersonate een imponerende, dadaïstische ervaring van klank, ritme en beeld.

Erik de Boer (Drachten, 1991) maakt vriendelijk vervreemdende dingen, om zo de waanzin van de wereld en het alledaagse vorm en een plek te geven. Met een kritische knipoog en serieuze humor, zorgt hij voor verrijkende verbeelding en troostende verwarring.

Op het Noordelijk Film Festival leidt kunstenaar Marten Winters de Fryske Oersonate in met een korte beschouwing over het werk van Erik en dada in Drachten.

De dada-middag eindigt met de documentaire De mens is van nature hoekig (1983). Deze docu vertelt het verhaal van Kurt Schwitters en zijn relatie met de Drachtster gebroeders Rinsema. Schwitters verbleef in het voorjaar van 1923 in Drachten, waar hij logeerde bij de schilder en schoenmaker Thijs Rinsema. Via kunstenaar Theo van Doesburg, bevriend met Thijs’ broer Evert, kwam Schwitters in contact met de beide Drachtsters. Samen maakten ze collages van gevonden materialen uit de omgeving. Op 13 april 1923 gaf Schwitters een beroemde solo-dada-avond in hotel De Phoenix in Drachten, het slotstuk van de Nederlandse 'Dada-veldtocht'.

Het Friese woord ‘gjalp’ betekent (uit)roep. De Gjalp is een initiatief van literair tijdschrift Ensafh, podium voor kunst en cultuur De Moanne en dichterscollectief RIXT. De Gjalp organiseert elk jaar een open call voor Friese schrijvers die ambities hebben voor een literaire podiumproductie. De Gjalp wordt mede mogelijk gemaakt door steun van de Provincie Fryslân.